Wat is Borderline in spreektaal?

Borderline kan je misschien het beste omschrijven als een verstoorde ontwikkeling. Er gaat iets verschrikkelijk mis in je ontwikkeling van baby tot volwassene.

“Zit het dan in je genen?”, is een vraag die ik vaak hoor, vooral van mensen met Borderline die nadenken over het willen krijgen van kinderen. Volgens de laatste gegevens uit onderzoeken blijkt de aanleg hiervoor inderdaad in je genen te liggen. Maar dat zegt niets.

Dat het in je genen zit, wil nog niet zeggen dat de aandoening tot ontwikkeling komt. Dat wordt sterk door de omgeving bepaald, net zoals dat ook zo gaat bij een aantal andere ziektes, die "vast liggen" in je genen. Belangrijk voor het ontwikkelen van Borderline zijn bijvoorbeeld: affectieve verwaarlozing, seksueel misbruik, seksueel geweld en mishandelingen tijdens je ontwikkeling van baby naar volwassene.

DSM-IV legt het wel moeilijk uit vind je niet? Wat zouden we er in "gewone taal" over kunnen zeggen. Meestal leg ik het onze cliënten als volgt uit;

	Verlatingsangst is de angst om alleen gelaten te worden, moeilijk alleen kunnen zijn. Of het gevoel hebben van: "Iedereen waaraan je je hecht gaat toch weg uit je leven", of: "Je moet je niet aan iemand hechten, want die raak je toch weer kwijt". Het kan je vreselijk in paniek doen raken waardoor je je overmatig sterk bindt aan "goede mensen". Dat kan soms heel extreem zijn.
	Anders zijn in het leggen van contact: je verdeelt mensen vaak in "goede" en "kwade"; hulpverleners hebben het dan over zwart/wit denken . Goede mensen zijn dus héél goed, maar kunnen ook erg snel "slechte mensen" worden. Iemand is dus alles voor je of totaal niets. Dat ligt dus moeilijk in het maken van langdurige contacten, want niemand is helemaal goed of helemaal slecht. Zo ontstaan er intensieve relaties die kort duren.
	Dissociatieve verschijnselen: in je lichaam zitten en niks voelen, pijn niet voelen. Met je hoofd uit situaties weggaan, of met je hoofd uit je lichaam weggaan. Jezelf niet in deze wereld voelen staan.
	Impulsiviteit: iemand met Borderline reageert meestal erg impulsief. Je zou ook kunnen zeggen: doet eerst en denkt dan pas, alleen in een wat sterkere mate. Er is maar weinig nodig om in actie te komen: een advertentie zien en reageren, leuke dingen tegenkomen in de stad en gelijk kopen. Geldverkwisting noemen sommigen dat. Wat er ook onder kan vallen zijn overmatig drugs-, alcohol- of medicijngebruik. Of roekeloos gedrag, het opzoeken van gevaar tijdens het auto rijden, de hoogste boom beklimmen. Of op een extreme manier omgaan met eten, teveel of te weinig.
	Automutilatie: oftewel zelfverwonding. Dat kan op allerlei manieren, jezelf branden met van alles, of jezelf snijden. Uithongeren, te veel pillen slikken of krassen. Vaak omdat je boos bent op jezelf of jezelf wilt straffen. Of om op die manier spanningen kwijt te kunnen raken of om überhaupt nog wat te kunnen voelen. Soms ook om het gevoel te hebben dat je nog leeft, weer in de realiteit te komen. Iedereen voelt dat weer anders.
	Stemmingswisselingen of emotionele instabiliteit: de dalen in je stemming zijn diep en de pieken zijn hoog. Dat je je langdurig stabiel voelt -in vaktaal heet dat het grijze gebied- komt niet voor. De pieken en dalen zijn zwart/wit, net als het denken over goede en slechte mensen hierboven. Een dal in je stemming is niet gewoon een dal, maar het is erg diep en doet soms suïcidale gedachten of wensen ontstaan. Boosheid wordt al snel ongecontroleerde woede. Tijdens de pieken hebben mensen met borderline vaak het gevoel de hele wereld aan te kunnen en lijkt er niets meer mis te kunnen gaan.
	Psychotisch-achtige belevingen: jezelf of de omgeving anders beleven. Stemmen horen of beelden zien, heel achterdochtig zijn. In de war zijn.
	Maatschappelijke problemen: banen, cursussen, opleidingen, vakanties en nieuwe relaties pak je regelmatig op extreme wijze aan. Je verwachtingen liggen dan zo hoog dat teleurstellingen, mislukkingen en krenkingen het gevolg kunnen zijn (ook weer zwart/wit). Door die regelmatige negatieve ervaringen neemt het zelfvertrouwen af. Iemand met borderline trekt zich dan ook al snel terug uit het maatschappelijk leven. Doordat daarnaast de problemen zo divers zijn en op het maatschappelijke vlak steeds moeilijker gaat, raak je als iemand met borderline al gauw in een isolement.

Waardoor krijg je nou Borderline?

Zoals ik al eerder schreef, blijkt uit de laatste onderzoeken dat de gevoeligheid hiervoor vast ligt in je genen. Maar dat de omgevingsfactoren bepalen of deze ziekte tot ontwikkeling komt.
Je zou dus kunnen zeggen dat de aanleg biologisch bepaald is, de omgevingsfactoren zoals seksueel geweld, seksueel misbruik, affectieve verwaarlozing en/of mishandelingen bepalen of je de ziekte ook daadwerkelijk krijgt. Het verloop van deze ziekte en hoeveel last je ervan hebt is nogal verschillend bij diverse mensen.
De laatste tijd worden daarvoor de termen low-level of high-level Borderline gebruikt. Hoe stabiel is je netwerk (ook zo'n hulpverlenersterm die niks ander bedoeld dan de relatie die je hebt met je omgeving; ouders, vrienden, werk).
Welke hulpverlening kom je tegen en van welke kwaliteit. Er zijn nou eenmaal behandelaren die borderline er “even” bij doen. Je hebt echt meer aan iemand die er in gespecialiseerd is. Vervolgens kan zo'n therapie maken dat je beter kunt leren omgaan met de gevolgen van Borderline.

We hopen dat je alle hierboven genoemde aspecten terug zult vinden op deze site, waarin we geprobeerd hebben om alles wat er over Borderline versnipperd op internet te vinden is, bij elkaar te brengen. Mis je nog dingen of ben je nog andere informatie tegen gekomen, laat het ons weten. Heel graag zelfs. En vast reuze bedankt.

Groetjes maiself